Ogród deszczowy to nie tylko efektowna ozdoba działki, ale również praktyczne rozwiązanie wspierające retencję wody. W dobie zmian klimatycznych i urbanizacji, która oddala nas od natury, ogrody deszczowe stają się coraz bardziej popularne. Jak jednak zaprojektować taki ogród, aby spełniał swoje funkcje i był estetyczny? Oto kilka wskazówek.
Dlaczego warto założyć ogród deszczowy?
Ogrody deszczowe przynoszą wiele korzyści – nie tylko ekologicznych, ale także praktycznych. Przede wszystkim pozwalają na efektywne zarządzanie wodą opadową, zapobiegając lokalnym podtopieniom. W dobie suszy, która coraz częściej dotyka także Polskę, retencja wody staje się priorytetem, a ogród deszczowy jest jednym z najprostszych sposobów na jej realizację.
Dodatkowo, ogrody deszczowe wpływają na poprawę jakości powietrza, zmniejszając temperaturę otoczenia w upalne dni i poprawiając mikroklimat. Są również przyjazne dla zwierząt, wspierając bioróżnorodność poprzez dostarczanie schronienia i pożywienia dla różnych gatunków. Estetyka to kolejny atut – ogród deszczowy to zielony akcent, który wzbogaca każdy krajobraz.
Ogród deszczowy może zabsorbować do 40% więcej wody deszczowej niż tradycyjny trawnik, co znacznie redukuje ryzyko podtopień.
Jakie funkcje pełni ogród deszczowy?
Ogrody deszczowe pełnią funkcję retencyjną, filtrując i gromadząc wodę opadową. Dzięki specjalnej budowie, woda nie spływa bezpośrednio do kanalizacji, ale jest wykorzystywana tam, gdzie jest najbardziej potrzebna. W czasie suszy ogrody oddają zgromadzoną wodę, zapobiegając przesuszeniu gleby i wspierając inne rośliny.
Funkcja oczyszczająca to kolejna zaleta – ogrody deszczowe zatrzymują zanieczyszczenia, poprawiając jakość wody i gleby. Wytwarzanie tlenu i poprawa jakości powietrza to kolejne korzyści, które przyczyniają się do polepszenia mikroklimatu. Co więcej, ogrody deszczowe pozwalają na oszczędność kosztów związanych z podlewaniem i odprowadzaniem deszczówki.
Jak zaprojektować ogród deszczowy?
Planowanie ogrodu deszczowego zaczyna się od wyboru odpowiedniego miejsca. Istotne jest, aby teren miał delikatny spadek, ułatwiający wsiąkanie wody, ale nie powinien znajdować się na skarpie. Ogród suchy powinien być oddalony od budynku o co najmniej 5 metrów, aby uniknąć zawilgocenia fundamentów.
Przy projektowaniu warto uwzględnić także rodzaj gleby. Ogrody deszczowe sprawdzają się zarówno na glebach przepuszczalnych, jak i nieprzepuszczalnych, takich jak gliniaste. Po wyznaczeniu miejsca, czas na projektowanie warstw ogrodu. Kluczowe jest stworzenie kilku warstw – od przeciwerozyjnej, przez wegetacyjną, aż po filtracyjną i drenującą, co zapewni efektywną retencję i oczyszczanie wody.
- Warstwa przeciwerozyjna z żwiru lub kamienia.
- Warstwa wegetacyjna z urodzajnej gleby.
- Warstwa filtracyjna z piasku.
- Warstwa drenująca z kruszywa.
Ogród deszczowy suchy czy mokry?
Wybór między ogrodem suchym a mokrym zależy od warunków gruntowych. Ogród suchy idealnie sprawdza się na terenach przepuszczalnych, gdzie woda swobodnie przenika do głębszych warstw gleby. Jest łatwiejszy w wykonaniu, nie wymaga instalacji przelewu awaryjnego.
Z kolei ogród mokry, z hydroizolacją i przelewem awaryjnym, jest przeznaczony na tereny o niskiej przepuszczalności. Woda gromadzi się w szczelnej niecce, skąd może być odprowadzona przez rury drenujące. Tego typu ogrody są często łączone w większe systemy retencyjne.
Jakie rośliny wybrać do ogrodu deszczowego?
Dobór roślin jest kluczowy dla funkcjonowania ogrodu deszczowego. Należy wybierać gatunki hydrofitowe, które dobrze znoszą zarówno nadmiar, jak i niedobór wody. Rośliny te pomagają w retencji i filtracji wody, a także wspierają bioróżnorodność.
W ogrodach deszczowych warto stosować rośliny rodzime, które są odporne na lokalne warunki atmosferyczne i nie wymagają intensywnej pielęgnacji. Można wybierać spośród drzew, krzewów i bylin, które będą tworzyć harmonijną kompozycję.
- Turzyca sina, krwawnica pospolita, kaczeniec.
- Wierzba purpurowa, kalina koralowa, olsza czarna.
- Mięta nawodna, kosaciec syberyjski, bodziszek łąkowy.
Jakie są koszty budowy i utrzymania ogrodu deszczowego?
Koszty założenia ogrodu deszczowego mogą się różnić w zależności od jego rodzaju i wielkości. Najtańszą opcją jest ogród suchy, który wymaga mniejszych nakładów na materiały. Więcej zapłacimy za ogród mokry, szczególnie jeśli zlecimy jego wykonanie profesjonalnej firmie.
Przy samodzielnym wykonaniu koszt ogrodu suchego zaczyna się od około 500 złotych, natomiast ogród mokry może kosztować nawet ponad 10 tysięcy złotych. Koszt utrzymania ogrodu deszczowego nie jest wysoki i wynika głównie z konieczności uzupełniania materiałów oraz nowych nasadzeń.
Jak uzyskać dofinansowanie na ogród deszczowy?
Dla osób planujących budowę ogrodu deszczowego dostępne są różne formy dofinansowania. Program „Moja Woda” oferuje do 5 tysięcy złotych na instalacje zatrzymujące wody opadowe. Lokalni samorządowcy także wspierają małą retencję, oferując dotacje na poziomie od 1 000 do 4 000 złotych dla domów jednorodzinnych.
Wartość dofinansowania może wynieść do 5 tysięcy złotych, co znacznie obniża koszty budowy ogrodu deszczowego.
Jak pielęgnować ogród deszczowy?
Pielęgnacja ogrodu deszczowego jest stosunkowo prosta i nie wymaga dużych nakładów czasowych. Najważniejsze jest kontrolowanie drożności rur i usuwanie ewentualnych zanieczyszczeń. Rośliny, zwłaszcza rodzime, nie wymagają podlewania ani nawożenia, co czyni ogród deszczowy ekologicznym i oszczędnym rozwiązaniem.
Regularne sprawdzanie i konserwacja elementów ogrodu, takich jak kamienie i rury, zapewni jego długotrwałe funkcjonowanie. W razie potrzeby warto uzupełniać braki w warstwach materiałów, co zapewni optymalne warunki dla roślin.
Co warto zapamietać?:
- Ogród deszczowy absorbuje do 40% więcej wody deszczowej niż tradycyjny trawnik, co zmniejsza ryzyko podtopień.
- Koszt budowy ogrodu deszczowego zaczyna się od 500 zł za ogród suchy, a ogród mokry może kosztować ponad 10 000 zł.
- Program „Moja Woda” oferuje do 5 000 zł dofinansowania na instalacje zatrzymujące wody opadowe.
- Rośliny do ogrodu deszczowego powinny być hydrofitowe i rodzime, np. turzyca sina, krwawnica pospolita, wierzba purpurowa.
- Pielęgnacja ogrodu deszczowego jest prosta: kontrola drożności rur i usuwanie zanieczyszczeń są kluczowe dla jego funkcjonowania.
