Bezpieczniki w skrzynce elektrycznej

Jak sprawdzić, który bezpiecznik jest uszkodzony?

Autor: Redakcja meebee.pl Opublikowano Czas czytania: 4 min

Gdy przestają działać światła, wycieraczki, klakson albo gniazdo 12 V, pierwszym podejrzanym bywa bezpiecznik. Jego przepalenie jest jednak zwykle skutkiem zwarcia lub przeciążenia, a nie przyczyną awarii. Sprawdzisz go wzrokowo, multimetrem albo próbnikiem, ale wymiana bez znalezienia powodu ponownego przepalenia może zagrozić instalacji.

Gdzie znajduje się skrzynka bezpieczników?

W samochodzie może znajdować się więcej niż jedna skrzynka bezpieczników. Najczęściej szuka się jej pod maską, pod deską rozdzielczą, z boku kokpitu, pod schowkiem albo w bagażniku. Dokładne położenie i opis zabezpieczeń sprawdzisz w instrukcji obsługi lub na schemacie umieszczonym pod pokrywą skrzynki.

Nie wybieraj bezpiecznika wyłącznie na podstawie jego numeru. Oznaczenie F15 może chronić różne obwody w różnych modelach samochodów. Schemat powinien wskazywać, który element odpowiada za niedziałające urządzenie.

Przed rozpoczęciem pracy przygotuj podstawowe narzędzia i sprawdź warunki bezpieczeństwa:

  • Wyłącz zapłon i urządzenie, którego obwód chcesz sprawdzić.
  • Znajdź właściwy schemat bezpieczników dla konkretnego samochodu.
  • Przygotuj multimetr ustawiony na test ciągłości lub pomiar napięcia stałego.
  • Użyj chwytaka do bezpieczników, jeśli znajduje się w skrzynce.
  • Nie wykonuj pomiaru rezystancji na zasilonym obwodzie.

Jak sprawdzić bezpiecznik wzrokowo?

Wyjmij bezpiecznik przy wyłączonym zapłonie i obejrzyj go pod światło. W typowym bezpieczniku płytkowym przezroczysta obudowa pozwala zobaczyć metalowy element łączący styki. Jeśli drucik jest przerwany, nadtopiony albo widoczne są ślady okopcenia, bezpiecznik jest uszkodzony.

Kontrola wzrokowa jest szybka, ale nie zawsze rozstrzygająca. Drobne pęknięcie może być trudne do zauważenia, dlatego w razie wątpliwości lepiej potwierdzić wynik multimetrem. Zapach spalenizny lub ślady przegrzania w skrzynce również wymagają przerwania pracy i ustalenia przyczyny.

Jak sprawdzić bezpiecznik multimetrem?

Multimetr pozwala wykonać dwa różne pomiary. Test ciągłości lub rezystancji przeprowadza się na wyjętym bezpieczniku. Pomiar napięcia można wykonać bez wyjmowania go z gniazda, jeśli bezpiecznik ma punkty testowe na górnej powierzchni.

Pomiar ciągłości i rezystancji

  1. Wyłącz zapłon i wyjmij bezpiecznik z gniazda.
  2. Ustaw multimetr na test ciągłości, oznaczony symbolem dźwięku, albo na najniższy zakres rezystancji.
  3. Dotknij sondami obu metalowych styków bezpiecznika.
  4. Oceń wynik. Sygnał dźwiękowy lub bardzo niska rezystancja oznacza ciągłość, a brak sygnału i komunikat o przerwie wskazują na przepalenie.

Sprawny bezpiecznik ma bardzo małą rezystancję, zwykle bliską zeru. Nie przywiązuj się do jednej dokładnej wartości wyświetlanej przez miernik, ponieważ wynik zależy także od przewodów i modelu urządzenia. Najważniejsze jest rozróżnienie między ciągłością a przerwą w obwodzie.

Pomiar napięcia w gnieździe

Ustaw multimetr na napięcie stałe DC, najlepiej na zakres obejmujący instalację 12 V. Czarną sondę przyłóż do pewnego punktu masowego, a czerwoną kolejno do dwóch punktów testowych na bezpieczniku. Pomiar wykonuj wtedy, gdy badany obwód powinien być zasilany. W zależności od samochodu może być konieczne włączenie zapłonu lub konkretnego urządzenia.

Tabela pomaga odróżnić przepalony bezpiecznik od braku zasilania całego obwodu:

Przed bezpiecznikiem Za bezpiecznikiem Wniosek Działanie
Jest napięcie Jest napięcie Bezpiecznik prawdopodobnie przewodzi Jeśli odbiornik nie działa, sprawdź dalszą część obwodu
Jest napięcie Brak napięcia Możliwy przepalony bezpiecznik Wyjmij bezpiecznik i potwierdź wynik testem ciągłości
Brak napięcia Brak napięcia Obwód może nie być aktualnie zasilany Sprawdź zapłon, warunki aktywacji i zasilanie przed bezpiecznikiem

Przewiń tabelę w bok →

Próbnik napięcia działa podobnie, ale wymaga podłączenia do masy i często włączenia badanego odbiornika. Jest użyteczny przy szybkiej kontroli, jednak multimetr daje więcej informacji i pozwala potwierdzić wynik testem ciągłości.

Jak prawidłowo wymienić uszkodzony bezpiecznik?

Wymieniaj bezpiecznik tylko na element tego samego typu i o identycznym amperażu. Jeśli w danym miejscu przewidziano 10 A, zastosuj 10 A, a nie 15 A lub 20 A. Kolor obudowy pomaga w identyfikacji, ale najważniejsza jest wartość liczbowa podana na bezpieczniku i w dokumentacji pojazdu.

  1. Wyłącz zapłon i wszystkie odbiorniki elektryczne.
  2. Wyjmij uszkodzony bezpiecznik chwytakiem albo ostrożnie palcami.
  3. Porównaj typ, kształt i wartość amperażu nowego elementu ze starym.
  4. Włóż nowy bezpiecznik w to samo miejsce i sprawdź działanie obwodu.

Nie wolno używać „sreberka”, drutu, folii ani innego metalowego zamiennika. Nie wkładaj też bezpiecznika o wyższym amperażu. Takie rozwiązanie usuwa zabezpieczenie, które ma ograniczyć skutki zwarcia. Przewody mogą się przegrzać, a instalacja może zostać poważnie uszkodzona lub wywołać pożar.

Co zrobić, gdy nowy bezpiecznik znów się przepala?

Natychmiastowe albo powtarzające się przepalenie oznacza, że w obwodzie nadal występuje problem, na przykład zwarcie, uszkodzona izolacja, wadliwy odbiornik lub przegrzane złącze. Nie wymieniaj kolejnych bezpieczników metodą prób i błędów.

Przerwij pracę szczególnie wtedy, gdy pojawia się zapach przegrzanej izolacji, dym, nadtopione gniazdo albo nagrzewają się przewody. W takiej sytuacji potrzebna jest diagnostyka elektryka samochodowego, który sprawdzi chroniony obwód, przewody, połączenia i odbiornik. Samodzielnie możesz bezpiecznie ustalić, który bezpiecznik odpowiada za awarię, ale naprawę zwarcia lepiej pozostawić specjaliście.

O autorze

Redakcja meebee.pl

Meebee.pl to poradnik o naprawach w domu. Pokazujemy krok po kroku, jak usunąć drobne usterki hydrauliczne i elektryczne, naprawić rolety i okna, odnowić meble i blaty oraz poprawić ściany i tynki. Podpowiadamy, które prace da się wykonać samodzielnie, a kiedy lepiej wezwać fachowca. Wszystko po to, żeby w domu wszystko działało jak należy.

Wszystkie wpisy autora

Czytaj również