Wymiana bezpiecznika zależy od jego typu. Bezpiecznik topikowy wymaga wymiany wkładki na identyczną, a bezpiecznik automatyczny, nazywany też eską, zwykle wystarczy zresetować dźwignią. Przed pracą odłącz urządzenia w danym obwodzie. Osoba bez wiedzy elektrycznej powinna samodzielnie wymieniać wyłącznie bezpieczniki o prądzie znamionowym do 32 A.
Czy to na pewno przepalony bezpiecznik?
Brak zasilania w części mieszkania może wynikać z przeciążenia obwodu albo zwarcia. W przypadku bezpiecznika topikowego przepalenie rozpoznasz po przerwanym lub stopionym druciku, zaciemnieniu szybki albo zapachu spalenizny. Przy bezpieczniku automatycznym dźwignia zwykle znajduje się w dolnej pozycji.
Przed przystąpieniem do pracy odłącz urządzenia podłączone do danego obwodu. Nie naprawiaj przepalonej wkładki drutem, folią ani lutem. Takie rozwiązanie usuwa ochronę instalacji i może doprowadzić do przegrzania przewodów lub pożaru.
Przed wymianą sprawdź podstawowe warunki bezpieczeństwa:
- Odłącz urządzenia z obwodu, w którym wystąpiła awaria.
- Upewnij się, że wymieniasz zabezpieczenie o wartości nie większej niż 32 A.
- Nie dotykaj przewodów, zacisków ani wnętrza gniazda bezpiecznikowego.
- Przerwij pracę, jeśli widzisz nadpalenia, uszkodzenia mechaniczne lub stopione elementy.
Jaki masz typ bezpiecznika?
Najpierw ustal, czy w mieszkaniu znajduje się starszy bezpiecznik topikowy, czy wyłącznik nadprądowy. Od tego zależy, czy trzeba wymienić element, czy tylko ponownie włączyć zabezpieczenie.
| Typ bezpiecznika | Jak rozpoznać awarię? | Co zrobić? |
|---|---|---|
| Topikowy | Przerwany drucik, stopiony element lub zaciemniona szybka wkładki | Wymienić wkładkę na nową o identycznych parametrach |
| Automatyczny, czyli eska | Dźwignia opadła po przeciążeniu albo zwarciu | Odłączyć urządzenia i przełączyć dźwignię do góry |
Jak wymienić bezpiecznik topikowy?
Bezpiecznik topikowy składa się między innymi z wkładki bezpiecznikowej oraz główki bezpiecznikowej. W starszych instalacjach główka może mieć gwint E27. Wkładka musi mieć dokładnie taki sam prąd znamionowy jak poprzednia, na przykład 16 A. Nie wolno montować wkładki o większej wartości.
Jeśli bezpiecznik właśnie zadziałał, jego obudowa może być gorąca. Odczekaj chwilę przed odkręceniem główki. Nie wkładaj palców ani metalowych narzędzi do gniazda bezpiecznikowego.
Wymianę wykonaj w następującej kolejności:
- Wyłącz urządzenia podłączone do obwodu, który został pozbawiony zasilania.
- Jeśli to możliwe, wyłącz główny wyłącznik zasilania mieszkania.
- Odkręć główkę bezpiecznikową ostrożnie, chwytając ją za izolowaną część.
- Wyjmij przepaloną wkładkę i sprawdź, czy główka oraz widoczne styki nie są nadpalone ani uszkodzone.
- Włóż nową wkładkę o identycznym prądzie znamionowym i takich samych pozostałych parametrach.
- Umieść wkładkę w główce, a następnie wkręć główkę w gniazdo z wyczuciem, bez nadmiernego dokręcania.
- Włącz zasilanie i uruchom urządzenia pojedynczo, obserwując, czy zabezpieczenie ponownie nie zadziała.
Nie wymieniaj samodzielnie główki, śruby kalibrowej, gniazda ani przewodów. Uszkodzone lub nadpalone elementy mogą się nagrzewać, dlatego ich naprawę powinien przeprowadzić elektryk.
Jak zresetować bezpiecznik automatyczny?
Bezpiecznik automatyczny nie wymaga wymiany po każdym zadziałaniu. Jego wyłączenie może spowodować przeciążenie, na przykład podłączenie wielu urządzeń do jednego obwodu, albo zwarcie w urządzeniu lub instalacji.
Postępuj według tych kroków:
- Odłącz urządzenia podłączone do obwodu, w którym opadła dźwignia.
- Sprawdź, czy nie używasz jednocześnie wielu urządzeń dużej mocy.
- Przestaw dźwignię bezpiecznika zdecydowanie do pozycji włączenia.
- Podłącz urządzenia pojedynczo i obserwuj, czy wyłącznik pozostaje włączony.
Jeśli dźwignia natychmiast ponownie opada, nie przytrzymuj jej i nie próbuj blokować jej w górnej pozycji. Oznacza to, że przyczyna awarii nadal występuje i wymaga sprawdzenia.
Kiedy wezwać elektryka?
Samodzielna wymiana wkładki do 32 A lub reset sprawnego wyłącznika to granica czynności, które może wykonać osoba bez przygotowania. Skontaktuj się z elektrykiem, gdy wystąpi jedna z poniższych sytuacji:
- Bezpiecznik przepala się albo wyłącza ponownie po krótkim czasie.
- Czujesz zapach spalenizny lub widzisz osmalenie, stopienie albo nadpalone styki.
- Główka, gniazdo bezpiecznikowe lub rozdzielnica są pęknięte albo uszkodzone.
- Nie wiesz, który element jest zabezpieczeniem lub nie potrafisz bezpiecznie odłączyć zasilania.
- Awaria dotyczy bezpiecznika o wartości większej niż 32 A, przewodów albo całej rozdzielnicy.
Jednorazowa awaria może wynikać z przeciążenia, ale powtarzające się zadziałanie zabezpieczenia jest sygnałem problemu z urządzeniem lub instalacją. W takiej sytuacji samo założenie kolejnej wkładki nie usuwa przyczyny.
Najważniejsze jest użycie wkładki o identycznych parametrach i przerwanie pracy przy każdym śladzie przegrzania lub powtarzającej się awarii. Bezpiecznika topikowego nie wolno zastępować drutem, a automatycznego nie należy przytrzymywać na siłę.
Prace przy instalacji elektrycznej mogą stwarzać zagrożenie porażeniem i pożarem. W razie wątpliwości skontaktuj się z wykwalifikowanym elektrykiem.
